کوه ها و آدم ها

07دو شنبه      29مهر

امشب صداي تيشه از بيستون نيامد

گويا به خواب شيرين فرهاد رفته باشد

بار اولي که بيستون را ديدم عيد سال 67 بود . ساعت 4 صبح خواب آلود از ميني بوس پياده شدم . هوا تاريک بود . و نيمه ابري و سرد .

وسايل را گذاشتيم پايين و ميني بوس رفت و من ناگهان خودمو در برابر اون عظمت ديدم .

کوهي سنگي و  بلند  . آنقدر بلند که باورم نمي شد.

يکپارچه از زمين رفته بود تا آخر آسمون بالا .و ابرها در برابر ارتفاعش چقدر کوتاه بودن .

و چه روزگاري داشتم اون 14 روز ما با بيستون . با مسير ها - عقاب هاي مغرورش و باران هاش . شب هاي دور آتش  جمع شدن و شب هاي تا صبح ستاره ها را از روي ديواره ديدن .و اون آفتاب غروب هاي بي بديلش .

از شدت سرما روي ديواره همديگر را بغل کردن و چمباتمه زدن روي يک تاقچه کوچک .

کشف گيره به گيره اون دنياي بزرگ و بکر و بلند و زيبا .

و چه حکايتي داشتم من با بيستون که هر وقت دلتنگ بودم اگر نمي تونستم برم علم کوه  مي خواستم  برم بيستون و باهاش حرف بزنم .

مثل اون روز باروني ......

و چقدر خوب که آلان بعد از مدت ها باز دارم مي رم به زيارتش ....

همين

  يک شنبه      28مهر

اينجاست و مي خواد بنويسه. صاحب قلمي که روزگـاري آزاد کوه را مي نوشت اينجاست و مي خواد  حکايت خودش و آزاد کوه و خيلي چيز ها را بگويد . 

قلمي که بودنش براي من حداقل بسيار مغتنم است .

که وراي بسياري از حرف ها شعار ها باز دل مشغولي ها و  حکايات  يک نفر را که فکر کنم خوب مي دانم هواي کجا را دارد بخوانم و بدانم .

حکايت آزاد کوه - حکايت آن نشريه زيراکسي که گاه و بيگاه  تکثير مي شد و  حرف هايي از جنس ديگر داشت .

حرف هايي که در جامعه تک صدايي آن روز کوهنوردي بسيار نو جسورانه و حتي سنت شکن بود .

در اين روزگار که حقيقت پشت کوهي از مصلحت انديشي و دروغ پنهان است حضور مجددش  غنيمت است .

عباس خوش آمدي .

 دو شنبه      22مهر

دو سال پيش آذر ماه  - جبهه شمالي دماوند

دم دماي غروب بود . و هنوز کلي راه توي اون دشت پر برف تا برسيم ناندل .

يکي از کوله اش شکايت مي کرد که اذيتش مي کنه .

گفتم کوله خودتو رو بده من . کوله منو بگير . اين خوش بار تره .

گرفت و آخر برنامه چقدر تشکر کرد .

..............

.............

رسيدم خونه . عيد بود . صدايي روي پيامگير خونه خيلي بريده و کوتاه گفت :

سلام علي  مي خواستم عيد رو تبريک بگم .

همون صدايي که هيچوقت باهاش صميمي نبودم ولي از اول  علي صدا

مي کرد . چثه اي ضعيف و باريک داشت .

يه خورده فکر کردم و گفتم . چي شد . اون که ..... ولي وقتي ديدمش هم بروم نياوردم . ازش  دلگير بودم .

..............

.............

هميشه وقتي به يادش مي افتادم با خودم مي گفتم نکنه کاري دست خودش بده . نمي دونم چرا فکر مي کردم بهتره بره دنبال همون چتر بازي و پرش .

فکر مي کردم کوه زياده از حد براش خطر داره .

و هر وقت مي شنيدم از برنامه اي سالم برگشته خوشحال مي شدم .

...........

...............

و حالا . اصلا نمي دونم نوشتن اين ها درسته يا نه .

بدترين سانحه در تاريخ غانوردي ايران  -  دو نفر در بدترين جاي ممکن در سخت ترين غار ايران توي يکي از سخت ترين غار هاي دنيا  مردن . و هنوز جنازه شون رو نتونستن بيارن بالا .

آلان که  دارم اين نوشته ها را مي نويسم نفر سوم هنوز اونجاست و تيم نجات داره کمک مي کنه بيارنش بيرون .

خيلي چيز ها توي ذهنمه . خيلي چيزها . فکرش هم آزارم مي ده .بايد توي غار رفته باشيد تا بدونيد چي مي گم .

چاه 18 غار پراو - سقوط - سرما - آب - نم - تاريکي مطلق ....

و اينکه چرا اين اتفاق افتاد. همين پارسال بود که اجازه ندادن اونا برن . گفتن هنوز خيلي زوده . پس امسال چي . چي فرق کرده بود .

غير اينکه اونايي که مي تونستن و جرات نه گفتن داشتن  ديگه اونجا نبودن .

چي فرق  کرده بود .

...............

...............

يکيشون  يه دختر - هموني که کوله اش دو سال پيش سنگين بود - بر اٍثر اشتباه پرت مي شه  پايين و چهار ساعت بعد مي ميره .

اوني که مي گفت به من علي  چند ساعت بعد بر اثر شوک براي هميشه چشم هاشو مي بنده و ديگه باز نمي کنه .

تيم نجات به نفر سوم که در حال اغما بود مي رسن و هنوز بعد از شش روز که اين اتفاق افتاده اون توي غار مونده .

و اوني که هميشه نگرانش بودم و سرپرست  تيم بود . چي بگم ....

خيلي چيز ها مي ه گفت .

خيلي چيز ها

مگه سرپرست نبايد هميشه با تيم ضعيف ترين نفرات بمونه .

پس تو چرا با تيم جلو رفتي .

چرا؟

چرا ؟

چرا؟

چرا؟

چرا؟

چرا؟

چرا؟

چرا؟

همين

يک شنبه    14 مهر

اين همه راه را بکوبي و بيايي  و بعد هوا بقدري خراب بشه که بوران و برف تو رو بکوبه زمين که نتوني  حتي مسير را ببيني .

و حتي نتوني يخچالي که به خاطرش اين همه را را اومدي درست و حسابي ببيني .

دقيقا مسير صعودتون توي کولاک باشه  و پايين تر هوا خوب باشه .

انگار از  4000 متر به بالا توي جهنم منجمد باشي و پايين هيچ خبري از کولاک نباشه و مجبور بشي که برگردي و با خودت بگي دفعه ديگه .

و اين که توي اين همه روزمره گي و هياهوي شلوغ شهر کي بتوني دوباره 4 روز وقت آزاد پيدا کني . چيزيه که خودت هم نمي دوني .....

و وقتي که داري برمي گردي پايين يه آن هوا باز بشه و يک لحظه اون بلورهاي يخي را ببني که همين جور عمود رفتن تا سينه آسمون تا اوج قله بالا و تو  از اين پايين با حسرت به اون اوج نگاه کني و برگردي ...

همين

شنبه   6 مهر

عجيبه .

خيلي هم عجيبه . نمي تونم احساسي که ديروز بعد از ديدن آرامگاه سربازان گمنام توي کلک چال به من دست داد را بيان کنم .

تا حالا اينجوري نشده بودم .

خيلي سخته ...

همين

چهار شنبه    3 مهر

 گاهي اوقات يه اتفاق ذهن آدمو پر مي کنه از خاطراتي که دوست نداره هيچوقت مرورشون کنه . براي من شايد تنها راه فراموش کردن اين خاطرات نوشتنشون باشه ....

هوا حسابي آفتابي بود و بي وزش هيچ بادي . از اون روزها بود که کمتر توي علم چال پيش مي آد . آسمون بقدري آبي بود که برق مي زد و اون ديواره رويايي زير نور خورشيد به رنگ قهوه اي در اومده بود .

ديواره علم کوه هر ساعت روز يه رنگي داره نور خورشيد انگار مثل قلم موي يه نقاش هر ساعت رنگي به اون مي زنه .

ديواره اون ساعت خيلي شلوغ بود . اصلا منطقه شلوغ بود و همه به خاطر تعطيلي اون روزها را انتخاب کرده بودن .

من تنها نشسته بودم روي سکوي بنتي پناهگاه قديمي و داشتم از دنيا لذت مي بردم .

نه دغدغه صعود داشتم نه هيچ چيزي که بخواد ذهنمو ناراحت کنه . همه چيز بي دليل خوب بود .

يه تيم حدودا 10 نفره داشت به سمت ديواره مي رفت . براي آغاز صعود اون ساعت  ديگه دير بود.

حدس زدم بايد بچه هاي همدان باشن . اونا خيلي سريع صعود مي کردن و احتمالا عمدا اون ساعت را انتخاب کرده بودن .

هر از چند گاهي از روي ديواره يکي داد مي زد سنگ .....

و اين خيلي خطر ناک بود . بدترين خطر صعود ديواره همين ريزش هاي سنگ از اونه . که در صورت ريزش مثل گلوله شتاب مي گيرن و به قسمت هاي پايني اصابت مي کنن . و خدا نکنه کسي سر راهشون باشه .

بچه هاي همدان رسيده بودن پاي گل سنگ .

پاي ديواره يه يخچاله بطول حدود 200 که در قسمت پاينش يه شکاف سراسري وجود داره  و يه سنگ بزرگ اون وسط زده بيرون که براي رد شدن از شکاف بايد از روي اون سنگ که بهش مي گن گل سنگ عبور کرد .

اون سال طناب ثابتي روي گل سنگ ها نبود و رد شدن ازش خيلي مشکل بود .

خود من روز قبل با هزار دردسر ازش رفته بودم بالا .

يهو جنب و جوشي در بين اونايي که پاي ديواره بودن در گرفت و سر و صدا بلند شد.

کمک ...

کمک ...

بچه ها بياين ....

سنگ خورده .......

و يک نفر با سرعت شروع کرد به دويدن به سمت چادرها .....

من از جام بلند شدم و دويدم بطرفش وقتي رسيدم گفتم چي شده؟

داشت نفس نفس مي زد و رنگ به چهره نداشت .

گفت يه سنگ خورده تو سر يکي از بچه هاي ما . مي رم کمک بيارم .

ياد اسپريي افتادم که توي وسايل تيم ما بود و خونريزي را بند مي آورد . من هم شروع کردم به دويدن به سمت چادر خودمون . تا شايد بشه کاري کرد .

اسپري را برداشتم و برگشتم به سمت اونا.

نفرات بقيه تيم ها همه براي کمک رفته بودن . داشتن اونو روي يک پتو مي آوردن سمت پناهگاه .

وقتي رسيدم بهشون ديدم همه ساکتن .

خواستم چيزي بگم که يکي با چشم به من اشاره کرد :

تموم کرده . ديگه به چيزي احتياج نداره .

تنها کاري که از دستم بر مي اومد کمک به حمل پيکرش بود . برديمش سمت پناهگاه و گذاشتيمش روي سکوي پشت .

انگار غبار مرگ ريخته بودن کف علم چال .

همه ما ساکت بوديم . تمام تيم هايي که براي صعود اونجا بودن  هر کدوم يه گوشه نشسته بودن و گريه مي کردن .

محمد رضا خداياري از بهترين سنگنوردان ايران و سواي اين بسيار محبوب بود . ياد ديروز افتادم که تازه رسيده بودن و مي خواستند چادر بزنن .

ياد برق کلاه کاسکي که روي کوله اش بسته بود افتادم . يه کلاه قرمز نو .

اون کلاه الان شکسته و خورد شده کنار بدنش افتاده بود .

اون خودش سرپرست تيم بود و حالا نفرات تيمش که اکثرا جوون بودن سر در گم داشتن وسايلشون رو جمع مي کردن .

تنها راه پايين بردن پيکر اون اين بود که بدنشو روي قاطر ببنديم وقتي  چاروادارها اومدن بالا من  حسن و يکي از بچه هاي کرمانشاه بلندش کرديم و گذاشتيم روي قاطر .

لباس قرمزي تنش بود . با شلوار گرمکن سورمه اي . و چهره خون آلودش هنوز در يادمه ....

افتادن اون سنگ تقصير هيچ کي نبود . تقصير خودش هم نبود که اون لحظه اونجا بود . کافي بود که فقط يک قدم فقط يک قدم اين طرف تر يا اون طرفتر باشه . همين کافي بود .

ولي اون لحظه اون جا  جايي بود که مقدر بود .

نمي دونم شايد  سرنوشتش  اين جوري رقم خورده بود شايد هم فقط يک تصادف بود .

هر چي که بود فرق نمي کنه . همه ما روزي جايي با اين آخرين تقدير روبرو مي شويم .

چه وقت  ؟

کجا ؟

 هيچ کس نمي داند....

و از آن گريزي هم نيست .

فقط خاطره اي مي ماند

يادش شاد

همين

سه شنبه    2 مهر

ده روز بو د که  توي کوه  دنبال رضا مي گشتيم . ديگه نا اميد بوديم و مي دونستيم اميدي به پيدا کردنش نيست .

ده روز طولاني سرد و گزنده .....

ديگه حتي اميد کمرنگ روزهاي اول جاشو داده بود به تلخي باور نبودش .

ده روزي که مثل باد گذشت ولي به اندازه يک عمر ما را پير کرد .

مطمئن بوديم زير يکي از اون بهمن ها ديگه براي هميشه به خواب رفته .

و مي دونستيم اون بهمن ها بقدري بزرگ و عظيمند که اگر 100 نفر هم باشيم نمي تونيم  بدنبالش بگرديم .

تازه هوا باز داشت خراب مي شد و باز بهمن هاي ديگه اي در راه بودند .

چاره اي نبود بايد برمي گشتيم . دست خالي .....

ده روز پيش وقتي خبر دار شدم و با بقيه رفتيم براي جستجو پدرش هم اونجا بود . و چقدر شوريده ...

پسرش اين بار از کوه برنگشته بود. همسر رضا هم اونجا بود . ما رو که ديد انگار با خودش مي گفت :  همه هستن پس چرا رضا نيست .....

و ما قول داديم پيداش مي کنيم . اما پيداش نکرديم . دم دماي غروب روز اول  حامد را سرمازده و خسته ديديم که با پاي خودش اومده بود پايين و گفت :

بهمن رضا را به خودش برد.....

راه را گم کرده بودن . رضا جلو بود . حامد بهش گفت : صبر کن من برم .

رضا گفت : حامد اين ديگه مرگ و زندگيه و رفت جلو

و بهمن شکست ......

و حالا ما بعد از ده روز خسته و با دست خالي بايد برمي گشتيم .

بي نشان از پيکرش حتي ....

و واي که کاش مي مردم و نمي رفتم خونه پدرش . همه ما با چهره هايي سوخته از سوز آفتاب و تازيانه سرما و برف  بي رمق و خسته به اونجا رسيديم . و چه هنگامه اي بود . و چه هنگامه اي شد وقتي ما را ساکت و دست خالي ديدند...

همسر رضا انگار صد سال پير شده بود . بچه هاي کوچيکش مبهوت به ما نگاه مي کردند . پدرش انگار باري گرانتر از تمام کائنات را به دوش داشت .

ما دست خالي برگشته بوديم .

چي مي تونستيم بگيم .

بگيم پسرت اونجا موند....

تا بهار تا روزي که کوه او را پس بدهد ...

پدرش مي گفت : آخر شما را چه مي شود . در اين سرمادر اين کولاک چه گم کرده ايد . آن بالا چيست ؟ چه به شما مي دهند ......

چرا مي رويد ...

و مادرش فقط مي گفت : رضا........

و ملتمسانه از ما مي پرسيد :  زياد درد کشيد .....

واي

واي

واي

رضا تو رفتي فردا نوبت ديگري است  و بالاخره روزي هم نوبت همه ما ...

.......

........

همين